تاکنون چند نویسنده چشم انداز حکومت امام عصر را با ویژگی های خاص آن نوشته اند لیکن بسیار سست و بی پایه و برخلاف روح اسلام و قرآن به ترسیم کشیده اند. بعضی آن حضرت را به اعمال خشونت و جنگ تمام عیار متهم کرده اند و گروهی به مهرورزی و مسالمت و صلح و سازش را بیش از حد به تصویر کشیده اند تا آنجا که گفته اند به اندازه حجامت خون ریخته نمی شود،[۱] اما نگارنده به نوع دیگری سیمای خردپذیر و راستین حکومت امام عصر را ترسیم نموده ام از بیان جزئیاتی که صحت و سقمش قابل اثبات نمی باشد و ضرورتی در طرح آنها وجود ندارد صرفنظر شده است تا چهره فرمانروایی امام زمان شکل معقولی و مشروعی پیدا کند و سعی شده است که از روایات ضعیف و مخالف کتاب و سنت دریغ داشته شود امید است مورد قبول فرهیختگان قرار گیرد.
آگاهی عمومی
دنیای بشریت در قرب ظهور امام زمان با توجه به پیشرفت علم و عقل و تکامل همه جانبه انسانها، فهم بسیار عمیق وآگاهی گسترده وبی سابقه ای پیدا می کند.و بهمین دلیل است که جوامع بشری از بی عدالتی ها، تبعیض ها، جنگ های نرم و درشت و سیاست کاری ها و فریبکاری های سیاستمدران حقه باز بیش از پیش خسته و فرسوده شده اند و عکس العمل شدیدی از خود نشان می دهند. از تجربه ی انواع حکومت ها پرزرق و برق طرفی نبسته اند و به مقصد مأمول نرسیده اند بلکه ازستمگری های مدرن و پنهانی، خفقان ها وسلب آزادی های مرموز به اسم دین و دمکراسی بستوه آمده اند. امروزه افسردگی و یأس وخشونت و ترس از آینده نامعلوم و سیاه از حاکمان جور و مجهز به انواع سلاحهای کشتار جمعی که سرنوشت دنیا را بنابودی تهدید کرده و سایه سنگین خود را بر دلهای مردمان افکنده اند سخت در اضطراب است.پیدایش جانورانی چون القاعده. طالبانی ها و داعشی ها و جبهه النصره و شام و عراق و انواع تروریست ها که به اسم دولت اسلامی با کشتن و سوزانیدن انسان های بیگناه و کودکان معصوم و انفجارهای وحشیانه و حملات انتحاری علیه مسلمانان بی پناه روز به روز بروحشت دنیای متمدن و مسلمانان مظلوم افزوده و زندگی آنها را تحمل ناپذیر ساخته اند ولی باعث آرامش اسرائیل غاصب و آمریکای جنایتکار و انگلیس مکار شده اند.
تروریست ها چندی پیش با حملاتی در فرانسه مردم را آنچنان به وحشت انداختند که خواب را از چشمانشان ربودند و آسایش را از مردم فرانسه و دولتیان گرفته و از میان بردند آنان به گونه اخص همانند سایر عموم مردم جهان هرآن گمان می کنند که هیولای مرگ از راه می رسد و در هر مکانی که باشند آنان را نابود می کند. تروریست های شکست خورده نیز هر لحظه احتمال نابودی آخرین نفرات خود را احساس می کنند.همگی در حال وحشت بسر می برند لیکن دیوانه وار به حملات کور و انتحاری ادامه می دهند. اکثریت مردم دنیا در حالت پوچی و ناامیدی بسر می برند. چشم انداز امیدبخشی را در افق زندگی مشاهده نمی کنند. دراین میان جمعی ازمتفکران دنیای غرب و شرق و اندیشمندان اسلامی اینگونه نابسامانی ها را نشان روشنی برای سامان گرفتن زندگی آینده بشر و مقدمه ای برای تحول عظیم در دنیای انسانیت می دانند، آنان در تاریخ خوانده اند که پیش از ظهور حضرت محمد (ص) اوضاع جهان بشریت بسیار آشفته و غمبار بود و در قرن ششم میلادی جنگهای میان ایران و روم و قبایل عرب آرامش را از همگان سلب کرده بود. همه جا جهل و ناامنی حکومت می کرد بفرموده امام علی (ع) در خطبه ۸۹ و شعارها الخوف و دثارها السیف؛ از داخل ترس بر دلها حاکم بود و از خارج شمشیرهای برهنه؛ زندگی پریشان و آتش جنگها فروزان بود که ناگهان خورشید نبوت درخشید و نور امید بر دلها تابید.
متفکران و ملتهای آگاه طبق این نوع تجربه هایی که در مقاطع مختلف تاریخی دیده و خوانده اند به این باور رسیده اند که سنت طبیعت و جبر تاریخ و نوامیس الهی و سنن تاریخی چنین ایجاب کرده و می کنند که هر از چند گاهی از میان جهل و غوایت و ظلم و جهالت مجسمه عدالت نمایان می گردد و از شوره زارهای خشک و تفتیده بی حاصل، گل و سنبل پدیدار می آید و از دامنه های ظلمات مضاعف و ماورای ابرهای متراکم تاریکی و نادانی،گریبان صبح انسانیت شکافته می شود وآفتاب فضیلت طلوع می کند.
آری خشکسالی باران می آورد و زمستان خزان را و خزان بهاری را درپی دارد. شب دیجور و تاریکی مطلق هم صبج درخشان را نوید می دهد. تاریخ نشان داده که حضرت محمد در اوج جهالت و ضلالت در بدترین محیط فرهنگی و جغرافیایی بهداشتی و کانون شرارت و کثافت قدم به دنیا گذاشت و جزیره العرب را از لجنزار بدبختی نجات داد. هفتصد سال از زمان حضرت عیسی می گذرد اثری از تربیت انبیا باقی نمانده بود، جهل و نادانی همه جا خیمه سیاه خود را بر پا ساخته بود.
از مکه پیدا شد گلی در شور زاری سنبلی
آمد خوش الحان بلبلی کند آشیان زاغ و زغن
درّ یتیمی در عرب از آمنه بنت وهب
تا بد از او در روز شب نور خدای ذوالمنن
یکتا پرستی دین او صلح و صفا آئین او
از خامه شیرین او شد زنده آداب و سنن
حق بر ظلالت چیره شد روشن فضای تیره شد
چشم کواکب خیره شد بر آن مه پرتو فکن
ایوان کسرای کاخ کی لرزید ارکانش ز پی
شد در شب میلاد وی دریای رحمت موج زن[۲]
آری هنگامی که ظلم وستم و خفقان وآدم کشی و فساد اجتماعی، اقتصادی و نکبات اخلاقی و شرک و بت پرستی فضای زندگی بشر را تیره و تار سازد مصلح جهان بشریت رخ می گشاید و جهان را پر از عدل و داد می کند. پس ازاینکه از ظلم و جنایت و انحرافات اخلاقی و جنسی لبریز شده باشد.دراین موقعیت است که مسیح موعود بدنبال مهدی آال محمد(عج) ظهور می کند چون پس از ناامیدی بسی امید است پایان شب سیه سپید است.
گویا حافظ شیرازی چنین روز درخشانی را پیشگویی کرده است:
مژده ای دل که مسیحا نفسی می آید که ز انفاس خوشش بوی کسی می آید
ازغم هجر مکن ناله و فریاد که دوش زده ام فالی و فریاد رسی می آید
زاتش وادی ایمن نه منم خرم و بس موسی اینجا به امید قبسی می آید
صف بندی قدرت ها
امروز قدرت های بزرگ غرب وشرق و جنوب و شمال در برابر هم قرار گرفته اند و برای استعمار و مکیدن خون ملت ها ضعیف مسابقه گذاشته و در جهت نابودی یکدیگر چنگ و دندان تیز می کنند و چونان جانوران خون آشام ودرنده خو بجان ملت های ضعیف افتاده اند وبا سلاح های اتمی و هیدروژنی یکدیگر را به فنا و نابودی تهدید می کنند.
نظام های سرمایه داری و سو سیالیستی و لیبرال دموکراسی همگی از درون در معرض فرو پاشی و انحلال قرار دارند. و هر کدام روی انبارهای باروت نشسته و دارند کبریت می کشند و ملت ها را عموما به دلهره وترس افکنده اند.کشور های زیر سلطه ی خود را به جنگ و نبرد با دیگران وا می دارند از همه بدتر به تحریک استکبار جهانی دولت های اسلامی به جان هم افتاده اند. ملت مظلوم یمن به جرم استقلال طلبی بوسیله ی سعودی ها و مزدورانش پیوسته بمب باران می شوند. مجامع بین المللی و حقوق بشری تنها و تنها به اظهار تاسف بسنده کرده اند، این همان بلای شدیدی است که از سوی فرمانروایان اسلام به فرموده رسول اکرم به امت های مسلمان وارد می شود و منابع اهل سنت و شیعه آن را ثبت کرده اند.[۳]وجای تعجب است که خادم الحرمین با پول نفت و سرمایه مسلمانها، دولتهای آمریکا واروپا و انگلستان و فرانسه را خریده و به سکوت وا داشته است.و با خرید سلاحهای آمریکایی و بریتانیایی و سایر کشورهای استعماری به سرکوب یمنی ها پرداخته است در حالی که رسول اکرم (ص) از آنان طبق نقل بخاری به «خیر اهل الارض» تعبیر کرده [۴] و داعشیها را به جان سوریه، عراق، لبنان، افغانستان، پاکستان، لیبی و غیره انداخته اند این روند وحشیانه وستمگرانه همچنان ادامه می یابد و روز به روز بر یاس و ترس و افسردگی ملت های مسلمان و غیر مسلمان می افزاید. گرچه وجدان های زنده وبیدارگر به این وضع آشفته معترض اند ولی فریاد آن ها بجایی نمی رسد.
رگ رگ است این آب شیرین آب شور بر خلایق می رود تا نفخ صور
بی جهت نیست که رسول خدا فرمود: پیش از ظهور حضرت مهدی (عج) جهان اسلام از ظلم و ستم و بیدادگری لبریز می گردد تا جایی که به درون هر خانه ای ترس از جنگ وارد می گردد.[۵] هم اکنون ملت های غرب وشرق نیز از شر رژیم های موجود و فاسدشان به جان آمده اند.حتی از نظام های لیبرال دمکراسی نیز به فغان افتاده اند و می دانند مادامی که مرز های مختلف جغرافیایی که ساخته و پرداخته جاه طلبی های حکومت های استکباری در طول تاریخ است در کار باشد، صلح و عدالت، همزیستی مسالمت آمیز امکان پذیر نمی باشد چرا که تعدد کشور ها برای دولت های استعمار گر یک نوع غنیمت و فرصت بحساب می آید. ولی در عین حال تمام ملت های ستمدیده واستثمار شده و ادیان معروف در انتظار ظهور منجی عالم بسر می برد.
خلق از ظلم و ستم خسته شده مصلح دادگری می جویند
شده در گوشه ی خلوت هریک راز دل با دگری می گویند
تابه کی این همه خون ریزی وجنگ سر زند زین بشر بی فرهنگ
همه باشند در این اندیشه ناگهان مصلح موعود آید
بشر مرده بجان می آید عدل و احسان به جهان بازآید
شاخصه های حکومت واحد جهانی
در این قسمت به مشخصات حکومت جهانی به صورت کلی اشاره می کنیم و از جزئیات صرف نظر می نماییم.
یکم: شیوه حکومت قائم موعود همانا راه و رسم حکومت حضرت محمد(ص) است البته باتوجه به مقتضیات زمان ومکان و پیشرفت های فکری و فرهنگی و علم و تکنیک با شاخصه های که ذیلا اشاره می شود:
۱. اصالت دادن به کتاب و سنت
امام مهدی قرآن وسنت نبوی وعلوی را محور و پایه ی حاکمیت جهانی خود قرار می دهد وبا تمام توان و امکانات علمی و عملی برای اجرای احکام الهی واحیای معالم دین وحدود الهی با یارانش وارد عمل می شود.[۶] طبق روایات سنی وشیعه و بشارات کتب آسمانی خداوند متعال سرتاسر جهان را از خاور تا باختر ازجنوب تا شمال دراختیار امام عصروکارگزاران او قرار می دهد.[۷] و بدین سان حکومت واحد جهانی یامدینه فاضله که آرزوی دیرین بشریت است عینیت پیدا می کند و بوسیله ی اوست که دین خدا و اسلام محمدی زنده و حاکم بر سرنوشت خلق جهان می شود وکلیه بدعت ها و تحریف ها از چهره ی آئین اسلام ناب محمدی زدوده و نابود می گردد.[۸] در آن عصر و زمان است که زنجیرهای اسارت و بردگی از دست و پای بشریت باز می شود و همه مظلومان از زندان آزاد می شوند چنانچه در صدر اسلام واقع شد((ویضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم))[۹] پیامبر آمد آنان را از هرگونه اسارت و زندان آزاد کرد و غل و زنجیر بردگی را از دست و پای آنها برداشت و از اسارت فکری و فرهنگی گرفته و غل و زنجیر خرافات و سخت گیریهای دینی و زندانهای ظاهری مردم را رها نمود.
امام علی (ع) فرمود: اگر از خورشید مغرب پیروی کنید شما را به راه و رسم پیغمبر رهبری خواهد کرد گوش شنوا و چشم بینا و قلب روشن پیدا خواهید کرد.[۱۰]
۲. در حکومت جهانی مهدی موعود، آثاری از ستم وتبعیض و زور و تزویر و کینه توزی باقی نمی ماند و بجای آن عدل واحسان و مساوات جهان را فرا می گیرد. مردم آن زمان یکدیگر را به نیکی دعوت کرده و از زشتی ها نهی می نمایند. امام علی (ع) فرمود: آن هنگام که قائم ما ظهور می کند.[۱۱] لذهبت الشحناء من قلوب العباد، کینه ها از دلهای بندگان خدا بیرون می رود و اموال بالسویه تقسیم می شود.[۱۲]
۳٫ حاکمیت توحید
در جامعه امام زمانی از شرک و الحاد وکفر وبت پرستی وماده گرایی و دنیاپرستی و ظلم و جور اثری و نشانی نمی ماند.[۱۳] تمام ابرقدرت های کفر و الحاد مانند شوروی سابق آمریکای کنونی و د یگر قدرت های موجود ازهم فرو می پاشند و نابود می گردند.شعار توحید و یکتا پرستی در اقصا نقاط جهان طنین انداز می شود.
۴٫ ایمان واقعی
در آن ایام مبارک جوامع بشری بخدای یکتا و بی همتا و دین حق، براستی ایمان می آورند و آدمیان گمشده دیرینه خودرا می یابند.به کتاب خدا(قرآن) گرویده وبسوی کعبه نماز می گذارند و بحکم آیه( لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون)[۱۴] و در آیه دیگر ( و کفی بالله شهیدا)[۱۵] دارد یعنی اسلام محمدی درمکتب جعفری بر ادیان و مذاهب و مسلک های موجود آن زمان و همچنین برتمام حکومت های جبار و خون آشام بوسیله ی حضرت مهدی غالب و پیروز خواهد شدو شرک وکفر باتمام اشکالش ازمیان خواهد رفت و حکومت یکپارچه توحیدی بر تمام عالم حکمرانی خواهد نمود شهود و گواه الهی بر اثبات مدعی کافی است. بقول شاعر:
او قلعه کفر را کند بنیان وز شهر الوهی آورد بنا
خشت آوردش ز قالب وحدت سنگ آوردش ز کوی استغنا
خشت و دروبام او ز هم ریزد خشت و دروبام تازه آرد تا
شهریش کند مکان کروبی سر حلقه دین و قبله دنیا
آراسته تر ز نیّر اعظم پیراسته تر ز ذروه اعلی
۵٫ تحقق حکومت ایده آل
منادیان ادیان جهان و متفکران معروف بشر وبعضی از نوابغ عالم، آینده بشریت را به شکل زیبایی ترسیم کرده اند در نوشته ها وآثار آنها یک حقیقت کاملا روشن ونمایان است وآن پیروزی عدل مطلق و آزادگی و فضیلت بر ستمگری و اسارت است در آن روزگار مصلحی دادگر ودین باور ودرد آشنا و عدالت گستر که مجهز به تمام ابزارهای علمی و عملی، معنوی و اخلاقی و علوم و دانشهایی که انسان ها بدان محتاجند ظهوری می کند و کره زمین را زیر پرچم واحد و قانون واحد، نظام و فرهنگ واحد اداره خواهد نمود.و بیشتر ملت ها وادیان پیشین که بدون نام ونشان از آن سخن گفته اند در آن روزگار تسلیم می شوند
هر کس به زبانی سخن از وصف تو گوید بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه
چنانچه الف: زرتشتیان براین باورند که سه موعود از آنان می آیند و تحول جدیدی درنو سازی جهان بوجود آورند(مهدویت در اسلام وزرتشت و عیسی مسیح/ابراهیمی تهران ۶۲ـ۵۶ـ۵۷)
گسترش صلح و آشتی محو کینه ودشمنی، ایجاد صمیمیت و محبت در آحاد ملت ها وفور نعمت ها و ظهور برکات زمینی و آسمانی بری و بحری از دست آوردهای محسوس امام عصر است. فقر و بدبختی در تمام اشکالش از میان برداشته می شود دروغ،تهمت،خیانت وجنایت وغم و اندوه بکلی از فرهنگ ملت ها به برکت تربیت حضرت مهدی (ع) ریشه کن می شود ازجانب دیگر روح قناعت و بی نیازی در یکایک افراد بوجود می آید. اسراف و تبذیر بکلی از حیات انسانی برچیده می شود و همان امت وسط و معتدل که قرآن می گوید تحقق پیدا می کند. و کذلک جعلناکم امه وسطا لتکونوا شهداء علی الناس و یکون الرسول علیکم شهیدا[۱۶]؛ و فرمود: لا شرقیه و لا غربیه[۱۷]؛ نه مانند یهود افراط در مادیت و نه مانند مسیحیت قدیم تفریط در معنویت بلکه در حد وسط پیش می آید و جهان به صورت امت معتدل و میانه رو در می آید.
ب:عصر آرمانی یهود عصر احیای سنت های اولیه عبادت یهود پایان بدی ها وگناهان درک الوهیت و آگاهی کامل از وجود خداوند متعال پرستش و ستایش جهانی خداوندگار همزیستی مسالمت آمیز و تحقق صلح جهانی، رستاخیز مردگان (رجعت) نزول برکات و عوامل سعادت و پایان یافتن بیماری ها از آرمان های کلیمی هاست( هزاره گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت /حسین توفیقی ص۱۱)
ج:عصر آرمانی مسیحیت
عصر تشکیل حکومت عیسی همراه با نابودی دشمنان خدا.نابودی عوامل مرگ آفرین و ایجاد صلح و خیر و برکت در میان ملل جهان . برچیده شدن رنج ها، دردها و بیماری ها.ظهور برکت ها ومحصول فراوان درختان واخراج برکات زمین (اسطوره سوشیانت صفحات۲۵۴ و۲۶۲ وتاریخ کوچک ادیان بزرگ فلیسین شاله ترجمه منوچهر خدایار محبی تهرانی ص ۴۳۹)
بیشتر این نوید ها در آخر الزمان د رعصر ظهور امام زمان تحقق پیدا می کند. درمدینه فاضله اسلام تمام رذائل اخلاق ازمیان می رودو دروغ نفاق تهمت و افترا و بداخلاقی نابسامانی های زندگی واختلافات و درگیری های خانوادگی و داخلی که مردم از آنها بجان آمده اند نابود می شوند. در حدیث دارد، یملأ الله عزوجل به الارض نورا بعد ظلمتها و عدلا بعد جورها و علما بعد جهلها (کمال الدین ج اول / ۲۶۰) یعنی دنیا را پر از نور می سازد پس از پر شدن از ظلمت و تاریکی و عدالت را پس از ظلم و جور حاکم قرار می دهد و پس از فراگیر شدن جهل و نادانی علم و دانش را برای بشریت به ارمغان می آورد و عدل و احسان را مانند گرما و سرما به خانه های مردم وارد می سازد.[۱۸]
۶٫ در حکومت امام عصر زمامداری منحصر بفرد است ودارای ویژیگی های فردی می باشد چنانچه زرتشتیان به این اصل معتقدندکه از ویژگی های آن برقراری عدالت رفع تبعیض/توسعه علوم وبلوغ فکری است. درحدیث دارد حضرت مهدی دست برسر مردم می گذارد و عقول آنهارا کامل می سازد و افکارشان را پرورش می دهد تا آنجا که بانوان در خانه ها به کتاب خدا و سنت پیامبر اکرم قضاوت می کنند(بحار الانوار جلد۵۲ ص۳۲۸ و ۳۵۲ و غیبت نعمانی ۲۳۹ و خورشید مغرب ۳۲/ و منتخب الاثر/۱۷۱).
منظور از دست گذاشتن روی سرهای یاران، توسعه علوم و آموزش جمیع دانشهاست، همانگونه که فرمودند: «تمام علومی که در میان افراد بشر تاکنون موجود شده از مجموع ۲۷ علم تاکنون دو حرف در میان مردم بیش نبوده است ولی ۲۵ حرف از علم را امام زمان درمیان یارانش می آورد و پخش می کند و از این رو سطح عقل و علم و دین و فرهنگ آنها را بالا می برد.[۱۹]
۷٫ رفاه اقتصادی
در آن زمان رفاه وآسایش عمومی از نظر اقتصادی بجایی می رسد که صدقه و زکات بگیر پیدا نخواهد شد[۲۰] یعنی یک انسان فقیر و زکات بگیر در سراسر دنیا باقی نمی ماند. سالی دوبار هدیه به عموم مردم داده می شود و ماهی دوبار حقوق.[۲۱]
۸٫ گسترش ارتباطات
از ویژگی های حکومت امام عصر گسترش ارتباطات به تمام نقاط جهان براساس پیشرفت علم وتکنولوژی می باشد به گونه ای که برادری درمشرق و برادر دیگری در مغرب یک دیگر رامی بینند و با هم حرف می زنند.
۹٫ توسعه تکنولوژی
توسعه ی خارق العاده صنایع و تکنولوژی که خوشبختانه در راه مصالح و سعادت مردم بکار می رود بسیار گسترده می شود در عوض سلاح های کشتار جمعی برچیده می شود .کارخانه اسلحه سازی به کارخانه های مفید اقتصادی و بی خطر تبدیل می شود.وبدین وسیله دگرگونی فوق العا ده ای در زندگی مادی اقتصادی معنوی واخلاقی پدید می آید.
۱۰٫ عدالت همه جانبه
بفرموده امام صادق(ع) عدالت همه جانبه در حکومت مصلح آینده و کارگزارانش برپا شده و زنده می شود و ارکان ظلم و مظاهر ستمگری به کلی برچیده و نابود می شود و هر حقی احیا می گردد.[۲۲]
۱۱٫ امنیت عمومی
راه های دنیا برای زن ومرد پیر وجوان امن وامان می گردد. زمین برکات و معادن خودرا ظاهر می سازد و در ولایت امام زمان حق هر کسی بدون کم وکاستی به صاحبش می رسد.
آری اندیشه ی پیروزی نیروی حق وعدالت وآزادی و فضیلت برقوای باطل و عناصر ظلم زور و رشوه تزویر و نابودی عوام فریبی وتحمیق و غلبه صلح وصفا برجنگ و خونریزی، ارزش های انسانی ودینی .تشکیل مدینه فاضله و آرمان شهر توحیدی ودر یک کلام تحقق جامعه ایده آل بوسیله ی مقدس ترین و دانا ترین انسان معصوم که از آن شخصیت در تاریخ وروایات ادیان معروف جهان بویژه روایات متواتر اسلامی بعنوان مهدی تعبیر شد است. و از حسن اتفاق مهدویت اندیشه ای است که تمام فرقه ها وادیان معروف جهان باتمام تفاوت ها و اختلافات فکری و اعتقادی دارند به این ایده معتقدند و قرآن مجید نیز این ایده همگانی را با قاطعیت و صراحت در بسیاری از آیات قرآن به خصوص با اشاره به زبور داوود بیان می کند وپیروزی قطعی صالحان و عابدان و پاکان را نوید می دهد در پایان آیه می فرماید (ان هذا لبلاغا لقوم عابدین)[۲۳] این یک ابلاغ قطعی و حتمی است برای پرستش گران و مؤمنان.
این ایده و تفکر بیش از هرچیز مشتمل برمو لفه های خوش بینانه نسبت به جریان کلی نظام خلقت و سیر تکاملی تاریخ بشریت و اطمینان برآینده روشن می باشد.
عکس عناصر بدبین که نسبت به فرجام کار بشر (طبق فرضیه ها و نظریات برخی از اندیشمندان بدبین و مایوس) فوق العاده سیاه وتاریک وابتر به تصویر کشیده اند، ولی ازدید فیلسوفان الهی از جمله شهید مطهری آینده درخشانی در انتظار امت هاست.
عدالت مطلوب ذاتی انسان
علامه شهید می نویسد عده ای از دانشمندان غربی مانند برتراند راسل معتقدند انسان بدنبال عدالت می رود نه بخاطر اینکه عدالت مطلوب ذاتی انسان هست بلکه بخاطر منافعی است که دراجرای عدالت نهفته است اگر عدالت در جامعه نباشد منافع انسان تامین نمی شود راسل بر این باور است که بشر به حسب طبیعت منفعت گر است اما راه تامین منافع در اجرای عدالت جمع است پس باید در جامعه عدالت حاکم باشد تا به منافع افراد لطمه نخورد چرا که هر کس به حقوق و حدود دیگری تجاوز کند متقابلاً مورد تجاوز قرار خواهد گرفت زیرا گندم از گندم برآید جو ز جو، از مکافات عمل غافل مشو … و قانون کنش و واکنش یا عمل و عکس العمل چنین مسئله ای را می طلبد ولی اسلام عدالت را مطلوب فطری و ذاتی انسان می داند زیرا عدالت و بشر دوستی بدون استاد و تمرین و تلقین از ذات آدمی می جوشد و به شکل یک احساس دائمی در تمام نسلها و جمیع عصرها و در کلیه مکانها و زمانها ادراک و احساس می شود چنان که تنفر از دروغ و خدعه و نیرنگ و تزویر در جهت ضد ارزشها هم از درون ذاتش مایه می گیرد: آیا می شود گفت علاقه به زیبایی و یا میل به حقیقت طلبی و شناخت واقعیت ها صرفا برای منافع مادی است؟ بی گمان جواب منفی است. اصولا میل به عدالت علاقه به اجرای آن نیز قطع نظر از هر منفعتی و سودی، ذاتاً برای بشر مطلوب است عدالت خواهی از اختراعات و ابداعات ملت های ضعیف و استثمار شده شده نیست گرچه مستضعفان زودتر احساس نیاز به عدالت پیدا میکنند[۲۴] وآنگهی هر مستکبری ممکن است روزی مستضعف شود این میل ذاتی در شرایط سختی و نابسامانی بیشتر رخ میگشاید. از جانب دیگر ستمگری و ظلم و زور دوام ندارد چرا که یک نوع حرکت قسری است والقسر لا یدوم هر گونه حرکت جبری دوام ندارد و بی گمان در شرایط حاکمیت ظلم و فشار و تهدید، زندگی برای ستمگران هم مطلوب نمیباشد از این رو همه افراد بشر در پی حاکمیت عدالت هستند بقول شاعر:
هرکجا عدل است آنجا جای امن است واندر آنجا مفسدین را فرصت افساد نیست
دادگاه و دادیار و دادخواه و دادرس جمله بر بادندگر بر دادشان امداد نیست
چون حکومت عدل و احسان به وسیله نظامات کنونی در هیچ کشوری تحقق پیدا نکرده و نمی کند، در چنین شرایط است که وجدان بشری و منادیان راستین ادیان الهی همگان از ظهور حق و عدل درقامت زیبای یک انسان هدایت شده(مهدی) و پاک که دارنده علوم زمان و مجری عدل مطلق اسوه ایمان به خدای جهان، و درد آشنا و دین باور،سخن گفتهاند و دور نمایی از حکومت حضرت مهدی را به تصویر کشیده اند خوشبختانه مذاهب اهل سنت و شیعه که در فروع دین با هم تفاوت هایی دارند لیکن در اصول دین و بویژه در مسئله امام مهدی وحدت پیدا کرده و اختلافات را کنار می گذارند[۲۵] و سیمای حکومت مهدی را به زبان مشترک ترسیم و بیان میکنند که به چند نمونه از متون کتابهای بزرگان اهل سنت اشاره می کنیم امام احمد بن حنبل در مسندش از ابی سعید انصاری رضی الله عنه نقل میکند که گفت رسول اکرم فرمود مژده میدهم شما را به مهدی که زمین را پر از عدل و داد کند چنان که مملو از جور و ستم گشته باشد. ساکنان آسمان و زمین از وی خشنود میشوند اموال دولتی را به گونه درست و مساوی میان مردم تقسیم میکند و چشم و دل امت محمد را از بی نیازی پر میکند عدل او همه جهان را فرا میگیرد تا به حدی که منادی ندا میکند چه کسی به مال نیازمند است جز یک نفر که بر نمی خیزد به مجرد این که میگوید من محتاجم امام مهدی رضی الله عنه میگوید برو پیش خزینه دارماو به او بگو مهدی به تو امر کرده که به اندازه ای از مال و اموال به من ببخش که مرا بی نیاز کند خازن بیت المال به قدری مال به او می دهد که کیسه و ظرف او پر می شود ولی این مرد پیشمان می شود که چرا مال فراوان را تحویل گرفته است با خود می گوید گویا من در این روزگار طماع ترین فرد امت پیغمبر می باشم آن چه که از اموال به من بخشیده اند به واسطه فراوانی نمی توانم آن راحمل و نقل کنم تصمیم می گیرد زیادی اموال را به خازن بیت المال برگرداند ولی مسئول بیت المال قبول نمی کند می گوید آن چه بخشیده ایم باز پس نمی گیریم آری کارگزاران حضرت مهدی (ع) همچون شمع می سوزند تا به دیگران روشنایی بخشند چرا که ترکیب دولت مهدی از پیامبران و اولیای دین تشکیل شده است در آن زمان در اختلافات اجتماعی و تضادهای داخلی قاضیان به عدل داوری میکنند فقر که منشاء فساد و تباهی است به کلی از مردم روی زمین محو میشود در تمام روی زمین یک خرابه باقی نمیماند مگراینکه با قدرت کارگزاران رهبر جهان آباد می شود تمام زندانیان در آن روزگار آزاد میشوند و کسانی که به خاطر مدیون بودن زندانی شده اند با پرداخت دیون آنها به آغوش جامعه و خانواده ها بر میگردند گنجهای نهفته در دل زمین استخراج شده و ثروت به طور مساوی بین مردم تقسیم میگردد. حکومت کره زمین به دست صالحان و مستضعفان با ایمان میافتد و سرکوب شدگان مظلوم و موحدان محروم اداره جهان را بر عهده می گیرند، عدالت و دادگستری و سازندگی در تمام بلاد جهان توسعه می یابد و خوان علم و حکمت و ثروت همه جا گسترده می شود ولی با ثروت اندوزی به صورت جدی مبارزه می شود منابع مالی در راه مصالح ملتها صرف خواهد شد کتاب و سنت نبوی که در تمام امور زندگی اصالت دارد عملیاتی می شود جامعه به شیوه حکومت رسول خدا مدیریت میگردد[۲۶] چرا که پیامبر فرموده است القائم من ولدی اسمه اسمی و کنیه کنیتی و شمائله شمائلی و سنته سنتی و یقیمون الناس علی ملتی و شریعتی و یدعوهم الی کتاب الله عزوجل(بحار، ج۵۱،ص۷۳، باب ۱،حدیث ۱۹)در نهج البلاغه خطبه ۳۸ به همین مضمون میفرماید: یعطف الهوی علی الهدی اذ عطف الهدی علی الهوی یعنی خواهشهای نفسانی را به هدایت آسمانی باز گرداند آن هنگامی که مردم سعادت خویش را در پیروی از هوای نفسانی خود میدانند و آنچه از قرآن و سنت از میان رفته است زنده میسازد و زمین گنجینه های خود را بیرون افکنده و کلید و فرمولهای دستیابی به ذخایر زمین تسلیم مردم میشود مردم را به سوی کتاب خدا و سنت پیغمبر و ولایت علی بن ابیطالب سوق میدهد و همچنین به اظهار بیزاری از دشمنان اهلبیت وا میدارد (کامل سلیمان، بیروت،دارالکتاب لبنانی،چاپ ۳، ج۳، ص۳۲۵ دارالخلاص) درآن زمان حکومتهای باطل ازمیان میروند چنانچه رسول خدا فرمود: اذا قام القائم ذهبت صوله دوله الباطل (کافی ج۸،ص۲۷۸،چاپ بیروت) و میزان عدل و قسط درمیان مردم گذاشته میشود فلا یظلم احد احدا،(بحار ج ۵۲،ص۳۲۱) داوریها در میان مردم بر اساس عدل و مطابق شیوه های حضرت داود و محمد انجام میگیرد (الامام المهدی،دارالمرتضی بیروت، ۱۴۳) اصحاب آن حضرت در تمام کشورها شناخته شده و مردم را به عدل و احسان سفارش میکنند و آنان بر تمامی اقالیم زمین ازطرف امام زمان حاکم و منصوب میشوند و عمران و آبادی شهرها در دستور کار آنها قرار می گیرد و حضرت به انجام این امور فرمان میدهد(علی محمد دخیل الامام المهدی، بیروت دارالمرتضی ۱۴۰۳، ص ۳۷۱) و تاریخ غیبت نعمانی ص ۲۵۸٫
آری حضرت مهدی بدین منوال بر مردم جهان حکومت خواهد کرد.
۲) عن ای سعید الخدری قال رسول الله بلاء بصیها الامه، بلای عجیبی و محنت وآزمون شدیدی بر امت من میرسد حتی لا یجد الرجل ملجا یلجا الیه من الظلم هیچ انسانی پناهگاهی برای فرار از ظلم ظالمان پیدا نمیکند در این موقعیت سخت و تلخ و محیط سیاه است که بعث الله رجلا من عترتی و اهل بیتی خدای منان مردی از اهل بیت مرا مبعوث میسازد شخصیتی که ساکنان زمین از او راضی و خوشنود میشوند در آن زمان «لا تدع السما من قطرها شیئا الا صبت مدرارا» آسمان از بارش قطرات باران دریغ نمیکند جز اینکه پی در پی میبارد و زمین هم روییدنیهای خود را بیرون میآورد زراعتها محصول فراوان میدهد و عیش و زندگی به کام همگان شیرین و خوش آیند میشود مردم آن زمان میگویند ایکاش در گذشتگان ما بودند و چنین وضع متعالی و رفاه زندگی ما رامی دیدند.[۲۷]
محی الدین عربی از بزرگان و عارفان اهل سنت طبق نقل عارف شبلنجی میگوید:وقتی حضرت مهدی قیام کند تمام مسلمانها از عامه و خاصه (سنی و شیعه) خوشحال میشوند زیرا به دست جماعتی از رجال الهی و اولیای خدا دعوت و حکومت او بر پا میشود و آنان در واقع وزبران مهدی موعود میباشند تمام مسئولیتهای سنگین امام مهدی به دوش آنهاست و به مردم یاری میرسانند و این وظیفه های است که خدا به گردن آنها گذاشته است در آن عصر است که عیسی بن مریم از آسمان فرود آمده و با دو ملک همراهی می شود و در هالهای از نور سفید قرار دارد و مردم آماده نماز عصرند امام مهدی کنار می ایستد و به عیسی بن مریم تعارف می کند ولی او قبول نمیکند امام نماز عصر را به جماعت اقامه میکند در حالی که حضرت عیسی به وی اقتدا کرده است سپس عیسی مسیح بر طبق سیره پیامبر صلیب ها را می شکند و خنزیر را می کشد (اشاره به دجال است) و سفیانی هم کشته می شود[۲۸]
بدین بیان که سفیانی لشگری بر ضد امام مهدی حرکت میدهد و عازم مکه میشوند امام مهدی به مدینه میرود احادیث صحیح و متواتری درباره خروج سفیانی که اهل سنت از علی بن ابی طالب نقل میکنند که فرمود سفیانی از اولاد خالد بن یزید بن ابی سفیان اموی است وقتی قیام میکند مردم را قتل عام میکند و شکم زنان باردار را می شکافد و بچه ها را بیرون آورده و به قتل می رساند سپاه جرار خود را به سوی مکه برای کشتن امام عصر بسیج می کند تا می فهمد امام در مدینه است لشکری از شام به جنگ امام مهدی به مدینه میفرستد در حدیث داردکه در سرزمین بیدا تمام سپاهانش به زمین فرو می روند و احدی از لشکریان او نجات پیدا نمی کنند جز یک نفر و دو نفری که خبر را به مهدی آل محمد(ص) می رسانند وقتی مردم این خبر اعجازگونه و تاریخی را می شنوند همگی با حضرت مهدی بیعت میکنند هفتاد تن از ابدال کوفه چهل تن ازشام وسی تن از غیرشام[۲۹] او به سیره و سنت حضرت محمد(ص) عمل میکند و اسلام را بر کره زمین حاکم میسازد تمام مردم دنیا با آن حضرت بیعت میکند از هرج و مرج و جنگ و جدال اثری باقی نم یماند.[۳۰]
کارگزاران حکومت مهدی
حکومت امام مهدی و کارگزارانش از مهمترین موضوعاتی است که در میان ادیان مختلف و آسمانی مطرح بوده و هست و حداقل بین مسیحیت و یهود و اسلام مشترک است با اینکه هر کدام حکومت آخرالزمان را از مختصات خود میدانند ولی دریک عقیده با هم مشترکند که آینده جهان به دست صالحان و خداپرستان که در واقع ترکیبی است از پیامبران و جانشینان با تقوا و صالحان روزگار و اولیای خدا از امتهای پیشین و از بزرگان و اولیای الهی از امت محمد (ص) می باشند که نام برخی ازآنان در احادیث آمده است اما از نظر اسلامی ماهیت حکومت مهدی بر پایه توحید در عبادت میچرخد یعبدو ننجا و لا یشرکون بی شیئاً؛[۳۱] در آن زمان تنها خدا پرستیده میشود و از شرک خفی و جلی و بت پرستی و ریا و تزویر و مصلحت اندیشی اثری باقی نمی ماند. از خصوصیت حکومت مهدی و کارفرمایانش دعوت عدل و احسان است همانگونه که قرآن میفرماید:«لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط»[۳۲] ما پیامبران را با دلیل و برهان و معجزات و کتاب و میزان فرستادیم تا مردمان در پرتو علم و ایمان و عقل و وجدان به قسط و عدالت بپا خیزند، در آیه دیگر میفرماید: ان الله یأمر بالعدل والاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء والمنکر والبغی یعظکم لعلکم تتقون؛[۳۳] تحقیقاً خداوند شما را به عدالت و احسان و نیکی به خویشاوندان امر می کند و از فحشا و منکرات اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اعتقادی، ظلم و ستمگری نهی میکند بدین سان شما را موعظه می کند امید است تقوا پیدا کنید معلوم می شود عدل به تنهایی آسایش و رفاه زندگی نمی آورد باید عدالت توأم با احسان باشد آنهم با ایمان و تقوا همراه گردد.
اسماعیل بن مسلم میگوید: در محضر امام صادق(ع) بودم شخصی پرسید بین این دو آیه ان الله یأمرکم بالعدل والاحسان … و امر ربی الا تعبدوا الا ایاه؛ چگونه جمع می شود فرمود: لیس فی عباده امرالا العدل والاحسان یعنی جز عدل و احسان در میان بندگان خدا دستوری نیست پرستش خدا هم عین عدل است، عدل نماد فرهنگ اجتماعی و عبادی و اقتصادی است و احسان نماد اخلاق و ایثار و عاطقه و محبت است. هر ملتی با عینیت بخشیدن به این دو نماد می تواند مدینه فاضله تشکیل دهد.
شیخ صدوق در تفسیر آیه فوق میفرماید: یطهرالله به الارض من کل جور و یقدسها من کل ظلم و جور یعنی به وسیله امام مهدی خداوند منان زمین را از هرگونه جور و ستمگری پاک میسازد و از هر نوع ظلم و ستم منزه میسازد و هر گاه قیام کند وضع میزان العدل بین الناس فلا یظلم احد احداً؛ میزان عدل و قانون بر پا دارد و معیار قرار می دهد بگونه ای که هیچکس به دیگری ظلم نمیکند بلکه همگی از دل و جان از اجرای قانون عدل و احسان پیروی میکنند پیوندهای اجتماعی مستحکم میشود چرا که تار و پود و ساختار حکومت و تمدن در آن صاحب عصر و زمان را افراد صالح میسازند انسانها به مثابه پارههای پیکر هر حکومت میباشند داستان ایثار و تعاون انصار نسبت به مهاجران در صدر اسلام شاهد زنده و گویا و روشنی است بر تحقق این امر در محدوده جزیره عربستان صدر اسلام والذین تبوء الدار والایمان من قبلهم یحبون من هاجر الیهم (حشر۹).
کسانی که جایگزین مهاجر و انصار شدند دوست دارند به سوی آنها هجرت کنند ایثار انسان دوستی و تعاون برادری امدادرسانی آن چنان ریشه پیدا می کنند که گویی همگی دریک خانواده زندگی میکنند اسحاق بن عمار میگوید در محضر امام صادق بودیم فذکرمواساه الرحل سخن ازایثار انسان به میان آمد فرمود: حتی اذا قام القائم جائت المزامله و یأتی الرجل بکیس اخیه آن چه دوستان و برادران صمیمی احتیاج دارند از جیب و مال یکدیگر برمیدارند و بفرق اصحابه فی جمیع البلدان در تمام بلاد یاران آن حضرت پراکنده و اعزام میشوند و مردمان را به عدل و احسان دعوت میکنند وآنان را حاکمان بر گوشه و کنار جهان قرار میدهد و دستورمیدهد تا در شهرها عمران وآبادی به وجود آورند به طوری که خرابهای در شهرها باقی نمی ماند.(علی محمد دخیل الامام المهدی بیروت دارالمرتضی/۳۷۱ و تاریخ غیبت ۲۵۸٫
عوامل پیروزی مهدی
۱. اقبال عمومی مردم جهان و ملتهای خسته و رنجور از قاطبه شیعه و مسلمان و مسیحی و سایر ادیان به منجی انسان و حکومت مهدی موعود یکی از عوامل پیروزی موعود ملل است،چنانچه در انقلاب اسلامی ایران دیدیم چگونه مردم پس از نهضت امام راحل، با تظاهرات و اعتصابات و شعارهای کوبنده بنام امام خمینی و پذیرش طرح حکومتی او (ولایت فقیه) شاه و عوامل قدرتمند او را فراری دادند و ملت ایران با شعار خیابانی و تظاهرات و اعتصابات حکومت را بدست امام خمینی سپردند تمام قشرها از طبقه محروم و مستمند و ثروتمندان مرفه،بازاریها، فرهنگیها،روحانیت، کمونیست ها و حزب توده، سربازان و افسران نیروی هوایی، زمینی و دریایی حتی ساواکی ها، همگی تسلیم خواسته امام امت شدند. در قرب ظهور امام زمان ملت های دنیا هم چنین وضعیتی پیدا می کنند و عاشق حکومت حق می شوند و در کتب آسمانی پیشبینی شده و به وسیله دانشمندان پیشگویی گردیده بیگمان چنین پیروزی در سطح جهان برای مردم جهان محقق خواهد شد امام امت (ره) نیروی مسلح و ارتش نداشت تنها با پشتوانه مردمی و امدادهای غیبی بدین پیروزی بزرگ دست یافت ملت ایران سالیان متمادی تحقیر شده بودند و ثروتهای طبیعی آنان به غارت رفته بود به دین و ایمانشان لطمه خورده بود تا قیام امام خمینی را دیدند با تظاهرات و اعتصابات هر روزه شاه را با تمام عواملش فراری دادند و حکومت دینی را پذیرفتند چنین شرایطی نیز برای منجی عالم در گستره جهان پیش می آید.
۲. اخبار پیشینیان و ادیان معروف جهان بر ظهور منجی آخرالزمان و انطباق بر حضرت مهدی، نزول عیسی بن مریم از آسمان و اقتدای به امام زمان و کشتن دجال نیز باعث میشود که قاطبه مسیحیت و سایر مردم به امام زمان ایمان پیدا کنند به ویژه که قدرت های نظامی مردمی به یاری ۳۱۳ تن از نوابغ عصر هم پشتیبان پیروزی او خواهند بود.
۳. رعب شدید در قلوب مخالفان که می افتد زمینه پیروزی را فراهم تر می سازد المهدی منا منصور با الرعب و موید با النصر؛ رعب و وحشتی که در آن زمان در دلهای مخالفان میافتد بسیار کارساز است همانگونه که امید و نشاط بی اندازه در قلب مستضعفان جهان پدید میاید که در نتیجه به پیروزی مقتدای بشریت منجر می گردد چنانچه در جنگ بدر دشمن چندین برابر مسلمان ها بودند ولی بر اثر ترس و وحشت پس از اینکه هفتاد نفر کشته می شوند پا به فرار می گذارند. در جنگ خندق و احزاب هم با کشته شدن عمر وبن عبدود تمام نیروها ائتلافی احزاب که با مشرکین قریش متحد شده بودند فرار را برقرار ترجیح دادند چرا که رعب وحشتی دردل آنها افتاده بود که جز شکست به چیزی فکر نمیکردند در جنگ خیبر با کشته شدن مرحب خیبری بدست امام علی (ع) یهودی ها بدون ادامه جنگ حاضر شدند سرزمین فدک را به پیامبر تسلیم نمایند. یهودیهای نبی النذیر و بنی قریضه هم تسلیم شدند. قرآن می فرماید: و قذف فی قلوبهم الرعب؛ چنان وحشتی در دلها افتادکه بی درنگ تسلیم شدند، یخربون بیوتهم بایدیهم و ایدی المومنین (سوره حشر۲ و احزاب آیه ۲۶ و انفال آیه ۱۲و آل عمران/۱۵۱) در این آیات مسئله رعب و ترس در دلها را مایه پیروزی مسلمین میداند حضرت شباهتی به جدش رسول خدا دارد، فخروجه بالسیف قبال اعداءالله و اعدا رسوله والجبارین والطواغیت و انه بالسیف والرعب و انه لا ترد له رایه[۳۴] قیام به شمشیر در برابر دشمنان خدا و رسول و بر ضد جباران و طاغوت ها.
در ادامه حدیث: المهدی منا منصور بالرعب موید بالنصر، فرمود: تطوی له الارض و تظهر له الکنوز و یبلغ سلطانه المشرق والمغرب.[۳۵]
مهدی ما به وسیله رعب و وحشتی که خدا در قلوب مخالفان و جباران زمان میافکند پیروز میشود و به امداد و نصرت الهی تایید میشود کره زمین درچنبر قدرت او قرار گرفته و گنجهای زمین برای او نمایان میشود وسلطنت و حکومتش مشرق و مغرب را فرا میگیرد و خداوند متعال به وسیله حضرت مهدی دینش را پیروز میگرداند گرچه مشرکین و دشمنان کراهت داشته باشد.[۳۶]
در ذیل آیه اتی امرالله فلاتستجعلوه (نحل/۱) میفرماید: هو امرنا امرالله تعالی ان لا تستعجل حتی و یویده به ثلاثه اشیاء احیا الملائکه المومنین والرعب سه عامل پیروزی را یکی یاری ملائکه دوم کمک مومنین سوم رعب وحشتی است که در قلوب ستمگران و دشمنان افکنده میشود فلا یبقی بین الخافقین الاحامه.
«و یسرالرعب قد امها شهراً و راءها شهراً و عن یمینها شهراً و عن یسارها شهراً ثم قال یا محمد انه یخرج موتوراً غضبان اسفار لغضب الله علی هذاالخلق (بحار ج۵۲/۳۶۰ این رعب به دلیل اعجاز الهی و اقبال مردم جهان و پیچیده شدن آوازه پیروزی سریع او در تمام دنیاست.
. ملک الشعرای آستان قدس رضوی.[۲]
.حاکم در المستدرک ج ۴/۴۶۵ و عقد الدرر ص ۴۳٫[۳]
. ابن ابی شیبه مصنف ج ۱/ص ۸۹ و کنز العمال ج ۱۴، ۵۸۴، و امالی ج ۲/۱۵٫[۵]
. خرائج ج ۲/۸۴۱ و مختصر البصائر الدرجات / ۱۱۷٫[۱۹]
۱٫غیبت نعمانی ص ۲۳۷ عقد الدرر /۳۹٫ ج ۱۵ ص ۱۹۸، احمد حنبل مسند ج ۳/۵، شافعی کتاب بیان / ۱۲۴و صحیح بخاری ج ۲/۱۳۵ و صحیح مسلم ۲/۷، حلیه الابراری، ۲/۶۴۲، و بحار، ج ۵۲/۳۵۲٫
. تحف العقول / ۲۴۴-الحیاه ۲/۴۶۲٫[۲۲]
[۲۴] . برگرفته از آثارعلامه شهید، ج۱۸ به نقل تاریخ اسلام درآثار شهید مطهری سعید روحانی، ج۲ ص ۳۸۲٫
- برخی از علمای اهل سنت نوشته اند که مذاهب اهل سنت معتقدند که امام مهدی هنوز متولد نشده و در آینده متولد می شود در حالیکه بسیاری از اقطاب اهل سنت مانند ابن عربی و ۱۵ نفر از مورخین و معروفین از سنیان تصریح کرده اند که حضرت در نیمه شعبان سال ۶۵ هجری قمری. در سامرا چشم به جهان گشوده اند و در ۴ سالگی بر بدن پدر نماز خوانده و عمویش جعفر را از خواندن نماز بازداشته است ولی بلافاصله با گزارش جعفر تحت تعقیب مأموران عباسی قرار گرفته است. المعتمد عباسی حتی همسران امام عسکری پیش از تولد امام زمان و پس از آن بوسیله مأمورین زن مورد بازرسی قرار داده و مدتی در حبس خانگی زندانی نمود ولی خداوند مانند حضرت موسی او را از دست فرعون زمان حفظ کرد وانگهی روایات زیادی از اهل بیت پیغمبر به صورت متواتر از ولادت آن حضرت در همان سال پرده برداشته است از جانب دیگر اگر امام زمان زنده و غایب نباشد نمی تواند منتظران فرج را امیدوار و آماده باش نگه دارد. این که در آینده مبهم متولد خواهد شد هیچگونه نقشی در تحرک و آمادگی مسلمین برای اصلاح جهان و حاکمیت مذهب نخواهد داشت.
. مسند احمد حنبل ج ۶/۳۷۳، سنن ابن ماجه ج ۲/ کتاب القتن باب ۳۴ و المستدرک للحاکم ج ۴/ ۷۴۵ و ۵۱۰ الفضول المهمه/۲۹۵ و الصواعق المحرقه/۱۶۳ ینابیع الموده قندوزی حنفی / ۱۸۲، نور الابصار عارف شبلنجی/۳۴۶٫[۲۶]
[۲۷] . المستدرک الحاکم۴/۵۱۲، البیان فی اخبار صاحب الزمان صفحات ۱۰۸و ۱۰۹ مشکاه المصابیح ۳/۱۵۰۲ الصواعق المحرقه ۱۶۳
. نور الابصار شنلنجی / ۳۴۵٫[۲۸]
[۲۹] . سنن ابی داود،۴/۱۷۴ المستدرک ۴/۴۷۸ و مجمع الزواید /۳۱۲ والصواعق ۱۶۵٫
[۳۰] . همان.
[۳۴] . بحار ۵۱/۲۱۷٫
[۳۵] . کشف العمه ج ۳/۳۲۴ المحجه ج۳/۳۴۱ یوم الخلاص ۳/ منتخب الارض ۲۲۲بحار ج ۵۲/۱۹ نورالابصار۱۷۱اعلامالوری ۴۳۳ اسعاف الراغین ۱۵۲ ینابیع الموده ج۳/۱۳۶٫
[۳۶] . کتاب الغیبه النعمان ۱۲۸و ما بعداظهور ۵۳۵٫
