پیشگفتار

کسانی که با‌آثار علمی و دینی و پژوهشی این بنده آشنایی دارند[۱] با دیدن این کتاب ممکن است شگفت زده شده و از خود بپرسند چرا فلانی با وجود این همه شبهات اعتقادی و مشکلات فکری و خرافاتی که بر افراد جامعه فرهنگی جامعه بویژه جوانان سایه افکنده و به جای جنگ با خرافات و شبهه­زدایی به بحث جن وشیطان پرداخته است در صورتی که مسائل ضروری تری در کار است . در پاسخ باید گفت چند انگیزه دست به دست هم داده تا موجبات نگارش این مجموعه را فراهم ساخت و سبب تألیف این کتاب و کتاب تصویری از ملائکه و ابلیس شد.

یکم: احساس نیاز جوانان و بعضی از خانواده­هایی که با این موضوع درگیرند و مبارزه با انحرافات و خرافاتی که از این راه، افکار جمع کثیری را به خود مشغول کرده است؛ چنانکه فیلسوف شهید و استاد بزرگوار ما، همواره درصدد مبارزه با بدعت ها و انحرافات جدید عصر و زمان بودند، براستی نامبرده حساسیت عجیبی درباره عقاید ساختگی وتحریفات دینی داشت و پیوسته در برابر هر نوع تحریف و برداشت­های ناروا و تفسیرهای مادیگرانه منافقین و التقاطی­ها عکس العمل منطقی از خود بروز می داد. بخاطر دارم پس از آزادی از زندان رژیم منحوس پهلوی، با بزرگواری و منش خاصی که داشتند به منزل بنده تشریف آوردند ولی از خاطرات زندان به عقاید موجود در میان گروههای فرقان ، منافقین والتقاطی ها توجه بیشتری مبذول می داشتند، تفسیر گروه فرقان را خوانده بودند و عقاید سازمان­های داخل زندان را هم از بنده وامثال بنده می شنیدند و پس از حصول اطمینان از وجود انحرافات عقلانی و مطالعه کتاب­ها و جزوه های آنها بلافاصله واکنش از خود نشان می­دادند. در مقدمه بر کتاب علل مادیگری بخشی از تفسیر گروه فرقان را که از شعبه­ها و زاده های سازمان منافقین خلق بود وآنان در پشت پرده و مخفیانه آن گروه را تغذیه و اداره می­کردند وهم چنین کتاب هایی چون «اقتصاد اسلامی» و«شناخت» منافقان را خوانده و مورد نقد عالمانه وافشاگرانه خود قرار دادند و جان پاک و شریف خود را در این راه گذاشتند گرچه کتاب­ها و رساله­های زیادی تدوین نمودند ولی با وجود آن بسیاری از حقایق فلسفی و عرفانی را هم با رفتن خود بردند که دیگر مادرگیتی به این زودیها مانند او نخواهد آورد ، به همین دلیل بنده به عنوان  شهید ایمان وعقیده از وی یاد می­کنم.

خرافات عصر ما

در عصر ما هم خرافات بسیاری درباره احضار ارواح و تسخیر جن وکمک گرفتن از ارواح غیبی و تصویرهای نادرستی از جن وشیطان وجود دارد وگروهی شیاد تحت عناوینی مانند «درویش» و «اوتاد» و «مرشد» جن گیر مردم را در بیان یک رشته افسانه­ها از مطالب حیران و سرگردان ساخته اند واین موضوع همواره رو بافزایش است. مضافاً بر این اخاذی­های زیادی از مردم ساده لوح می کنند. یکی می­گوید من ازطریق احضار« جن» مشکلات را حل می کنم . دیگری بر این باور است که با یکی از«اوتاد» سرو کار دارد و او به شکل پیرمرد ریش سفیدی است که ابروان بلندی دارد به گونه­ای که روی چشمهایش را گرفته و ساکن کعبه است بعضی از مواقعی که از او تقاضا می­کنم حاضر می­شود و جن زدگان را درمان میکند،[۲] سومی می گفت من از ارواح پاک ملائکه استمداد میکنم و علامت حضور فرشتگان در  این است که انگشتان بسته حاجتمند و یا مریض بوسیله آنها با تقاضای من خود به خود  باز می شود. دستور می داد انسان حاجتمند انگشتان را بسته نگهدارد و جملات ادبی در حال خطاب به ارواح عالیه و ملائکه به زبان جاری می کرد سپس می گفت اگر حضور دارید انگشت بزرگ یا کو چک نیازمند باز شود و بیشتر مواقع هم باز می­شد و گاهی هم باز نمی­شد. اگر باز نمی­شد می­گفت مکان نامقدس است یا کسی در این­جا گنهکار می­باشد. آیا قدرت تلقین کارساز بود یا ریاضتی کشیده بود و یا به قول خودش از استادی آموخته بود، نمی دانم لیکن اینگونه ترفندها و تردستی ها و شیادی ها فراوان است و دلیل بر حقانیت کسی نیست چرا که عمل آنان از گوساله سامری عجیب­تر نمی­باشد. که در غیاب موسی گوساله­ای ساخته و به علتی صدایی از گوساله مصنوعی در آمد و عده ای از پیروان موسی را وادار به پرستش گوساله نمود.[۳] بالاخره دیگری معتقد است که «جن مسلمان» را احضار کرده واز او مدد می جوید و …  در این بازار مکاره اشخاص زیادی به نام غیبگو و مدعیان ارتباط با ارواح و یا مرتبط با عالم غیب حتی با حضرت ولی­ عصر­( عج ) کم و بیش دیده می شوند. در عین این که نگارنده منکر کرامات اولیاء نمی­باشد ،چنانچه منکر تسخیر جنیان و ارتباط آنها با انسانهاهم نیستم، لیکن از دروغ پردازها ومدعیان علم غیب و کرامت نباید غفلت کردکه نابسامانی های زیادی برای مردم ما به وجود می آورند. شخصی به نام دکتر نباتی معروف است هر مشکلی را به عقیده خودش درمان می کند مدعی است شاگرد نخودکی است نامبرده دردها را تلفنی درمان می کند. این بنده رفتم و منتظر ماندم تا شاگردش بیاید و دعایی بنویسد، خوشبختانه هر کسی می آمد می گفت مشکلم حل نشده است او هم می گفت چنین و چنان کن حتی گاهی با مراجعه کننده دعوا می کرد.

ای بسا ابلیس آدم روی هست             پس به هر دستی نباید داد دست.

دوم: انگیزه دیگری که مرا بر نوشتن این مجموعه واداشت، دیدم کسانی پیدا شده اند که بکلی وجود جن و ابلیس و شیاطین جنی را انکار می کنند و همه اینها را توهمات وخیالاتی بیش نمی دانند و شگفت آنکه یکی از نویسندگان مصری تفسیری بر سوره مبارکه «جن» نوشته و ترجمه شده است ولی در نهایت با برداشت خاصی که ازآنها کرده بکلی وجود جنیان را به شکل موجودات مکلف و مخفی منکر شده است. وی مانند مجاهدین خلق که جنیان را تاویل می کردند و به عناصری که مخفیانه فعالیت می­کنند تطبیق می­کردند و می گفتند جن یعنی «سازمان جاسوسی سیا و موساد»[۴]  و گروهی هم شیطان و ابلیس را منکر شده وتفسیر و تاویل نموده اند.در صورتی که ما اگر به وجود عینی شیاطین جنّی اعتقاد نداشته باشیم بی گمان انگیزه مقابله با وسوسه های آنان را از دست خواهیم داد و گذشته از این که انکار ابلیس و موجودات جنی در واقع انکار برخی از آیات قرآن می باشد و ما موظف هستیم از تمام آیات قرآن دفاع نمائیم و به آنها ایمان داشته باشیم. در این میان بعضی از مسلمانها در اصل وجود ابلیس تردیدی ندارند به فلسفه خلقت او اعتراض دارند و می گویند: چرا خداوند ابلیس را آفریده تا مردم را گمراه سازد؟ و این پرسش ها پاسخهای منطقی و مستدلی را می طلبد،[۵] ما نباید در دفاع از مسائل دین در همه جا به تعبد اکتفا کنیم. آنچه تا کنون درباره جن و شیطان نوشته اند بیشتر جنبه افسانه و یا تعبدی دارد موشکافی لازم انجام نگرفته است.

سوم: برای شناخت موجودات نامرئی وغیر محسوس طرق دیگری وجود دارد که ما در این کتاب طی کرده ایم لیکن در شناخت این­گونه حقایق، بهترین و مطمئن­ترین راه جز طریق وحی به ویژه قرآن کریم و معارف اهل بیت که عالی ترین منبع جاودانی دین ومعارف الهی و بشری است نداریم.

وانگهی اکثر مطالبی که برخی از نویسندگان و گویندگان به خاطر آب ونان وشهرت و موقعیت بافته اند و غالبا حقیقت ندارد و جز ادعای آشنایی با علوم غریبه آنهم برای مطرح کردن خود چیزی نیست وبسا مدعیان دروغین که به خاطر تزویر وکسب محبوبیت و شهرت و ثروت اندوزی از علوم غریبه دم می زنند، از علم جامعه می گویند ولی در مقام عمل چیزی در چنته ندارند اینان سوره های قرآن و دعاهای مخصوصی را برای رفع جن زدگی پیشنهاد کرده اند که غالباً دلیل معتبر و سند مستندی بر صحت و تاثیر آنها وجود ندارد چرا که قرآن مجید کتاب تعلیم و تربیت، تهذیب و اخلاق و عقائد و احکام است نه کتاب افسون و باطل السحر این کتاب الهی نه درمان جن زدگی را عهده دار می باشد. و نه درمان سایر بیماری­ها جسمانی را بلکه قرآن عهده­دار هدایت و درمان رذایل روحی و اخلاقی و توهمات شیطانی و تسویلات نفسانی است. آنچه تا کنون  در این کتابها نوشته اند ممکن است بعضاً هم به حقیقتی دست یافته باشند ولی اکثر مطالبی که درباره جن وپری و شیطان و همزاد نوشته­ا­­ند به قدری خرافات و افسانه ها بر آن افزوده اند که حقیقت را هم زیر سوال برده اند وانگهی ما به تمام مضامین آیات قرآن را ایمان داشته و مطابق با واقع می­دانیم و یکپارچه به آن ایمان داریم چرا که ایمان به قرآن تجزیه بردار نیست بلکه ایمان به بعضی از آیات و کفر به برخی از آنها مساوی است با نفی موجودیت قرآن زیرا مفاهیم قرآن مجموعه دین را تشکیل می­دهد. بقول یکی از متفکرین تجزیه مکتب مساوی است با مرگ مکتب. چنان­چه منکران ملائکه در واقع منکر وحی پیامبران می باشند و قرآن  می فرماید :«آمن الرسول بما انزل الیه من ربه والمومنون کل آمن بالله وملائکته وکتبه و رسله لا نفرق بین احد من رسله»[۶]

در این آیه ایمان به ملائکه در ردیف ایمان به خدا و روز جزا قرار گرفته است . چرا که عدم ایمان به ملائکه در حقیقت نفی اصل وحی و انکار تمام پیامبران الهی است بی گمان فرشته وحی است که تورات وانجیل وزبور داود و صحف ابراهیم و قرآن محمد(ص) را نازل نموده است گرچه هدف اصلی ما در این مجموعه اثبات وجود جن و شیطان جنی و آثار وجودی آنها است لیکن به خاطر شباهت ها و مناسبت­ها موضوع در لابلای این مباحث از شیاطین جنی نیز سخن خواهیم گفت تا فرق بین ابلیس و جنیان روشن گردد .

چهارم : سعی کرده ایم از منابع مطمئن و تجارب ارزشمند بزرگان و نظرات و مشاهدات فیلسوفان و فقیهان متعهد و مقبول نیز استفاده کنیم و از طرح هر گونه مسائل افسانه­ای وخرافات ضد علم وعقل پرهیز نمائیم ولی پیچیدگی موضوع و محدودیت اطلاعات و کمبود بضاعت علمی و فقدان اعتماد کامل به گفتار مسخران جنیان ایجاب می­کند که آمادگی کامل برای هرگونه انتقادات وپیشنهادات واصلاحات داشته باشیم بویژه منتظر دریافت خاطرات تلخ و شیرین خوانندگان گرامی و بازگو ساختن مطالبی از بستگان و دوستان مورد اعتماد در این­گونه مسائل می باشیم تا در چاپ­های بعدی محتوای کتاب را اصلاح وتکمیل و بازسازی نمائیم. چراکه بسیاری از خانواده های محترم هستند که مورد آزار یا علاقه جنیان قرار دارند. بیان خاطرات و مشاهدات آنها می­تواند سرمایه علمی و جان مایه فکری و فرهنگی خوبی برای خوانندگان شود و بر بصیرت نویسنده نیز بیافزاید و رهنمودهایی که از اخبار ائمه اطهار و بزرگان آموخته ایم برای شما خواهیم فرستاد.

ما در این تحقیق سعی کردیم با افرادی که احضار جن می­کردند ملاقات و با آن به گفتگو بنشینیم و از خاطرات اشخاصی که مکرر در زندگی­شان جنیان دخیل بوده­اند یا آزارشان می دادند بهره­ور گردیم.

الی­الله التکلان و الیه وانیب

محمد باقر شریعتی

همراه ۰۹۱۲۱۳۰۵۶۰۶

اهمیت این موضوع

طرح مسئله جن و ابلیس از چند جهت ضرورت و اهمیت دارد[۷]:

۱-بسیاری از انسان ها و به خصوص نسل تحصیل کرده مسلمان و غیر مسلمان با کلمه جن و ابلیس از دیرزمان آشنایی سطحی و اجمالی دارند. اجداد و نیاکان ما همواره درباره این موجودات مرموز سخنانی گفته و افسانه هایی یافته اند و یا بافته اند.

از سوی دیگر در قرآن مجید سوره ای به نام «جن» و در مکه معظمه مسجدی بنام «مسجد جن» وجود دارد، در سنت نبوی و علوی نیز مطالب قابل توجهی در این زمینه آمده است و در کتاب های آسمانی تورات و انجیل و سایر ادیان نیز مسایلی درباره جنیان دیده می شود که برخی از آنها اشاره خواهد شد.

به همین جهت تمام اقشار و طبقات مختلف از باسواد گرفته تا افراد معمولی همگی مایلند از این موجودات نامریی مکلف و باشعور اطلاعات دقیق و صحیحی پیدا کنند و از چگونگی زندگی و نقش آنها در عالم اخباری بدست آورند.

بشر معاصر پیشرفت های سریعی در تکنولوژی نموده تا آن جا که از اعماق دریاها و اوج آسمان ها و لایه های زمین اطلاعات چشمگیری بدست آورده به عناوین مختلف می کوشد تا از جن و شیطان و دیو و پری و عفریت نیز معلوماتی پیدا کنند.

۲- ارتباط سران استکبار و بعضی حکومت ها با ریاضت کشان هندی و تسخیرکنندگان جن و ارواح و استخدام جن گیران، رمالان و کاهنان برای کشف اسرار دیگران و حضور جن گیران در هیئت دولت ها و درون حکومت ها و استفاده آنان از غیب گوهای مسلمان،کافران،کاهنان،ساحران و مدعیان ارتباط با ارواح بر ضرورت طرح و تحلیل و شناخت این گونه مباحث افزوده است.

نگارنده از یکی از شخصیت های روحانی از «محقق جن گیر» سراغ گرفتم تا برخی از مسایل مبهم و سئوالات لازم را با وی در میان بگذارم. آن عالم معروف فرمودند که آقای محقق در هیئت دولت مستقر است و نمی توانی به او دسترسی پیدا کنی پس از پایان حکومت رفتم فرمودند فعلا زندان هستند.

۳- با توجه به این که در قرآن و سنت آیات و احادیث فراوانی درباره جنیان و کارهای خارق العاده آنها در عصر حضرت سلیمان علیه السلام و ساختن مصنوعات بزرگ و محیرالعقول از عظمت این بحث حکایت دارد، نمی شود وجود جنیان را افسانه و اسطوره تلقی نمود و از کنار آن به سادگی گذشت.

۴- جمعی از جوان ها و گروهی از بانوان گرفتار ترس های موهوم یا معقول شده اند و معتقدند جنیان به آنها و یا فرزندان و خانواده آنها آزار می رسانند جنیان را به صورت ابر سفید و یا مانند پرستار سفیدپوش می بینند به طوری که زندگی بر آنها سخت شده و گرفتار وحشت و افسردگی شده اند. حتی بعضی ها به دلایل مزاجی و افسردگی بعضی از شب ها احساس سنگینی کرده فکر می کنند «بختک» که به گمان آنها از نیروهای مخفی است روی آنان می افتد و سایر توهمات و خیالات.

بنابراین لازم است این کتاب را بخوانند و بفهمند که جنیان به سادگی نمی توانند به انسان ها ضرر و زیان برسانند بلکه بسا مرعوب آنها می شوند اگر مؤمن باشند هیچ آزاری نمی رسانند گرچه گاهی هم مجذوب جمال آدمی واقع شده و به وی عشق می ورزند و به شکل های مختلفی عشق خود را ابراز می نمایند که جریانهای واقعی و راه دفع آن نیز در این کتاب آمده است مطالعه خواهید فرمود.

۵- انسان می خواهد بفهمد ابلیس که دشمن دیرینه حضرت آدم و فرزندان او می باشد آیا طایفه ای از جنیان است و اگر جواب مثبت است چگونه خلق شده و چرا خلق شده است و جنیان برای چه آفریده شده اند.

بالاخره همگی از فلسفه وجودی این گونه موجودات مایلند مطلع شوند که چگونه زندگی می کنند، آیا ذریه و نسل آنها مانند انسان ها از طریق ازدواج و توالد و تناسل انجام می گیرد یا مانند پرندگان از طریق تخم گذاری و غیره. اینان در کجاها زندگی می کنند؟ چگونه می میرند و …. آیا برای هر بچه انسانی همزادی از جنیان هست یا خیر؟ یا هر نوزادی که متولد می شود چند شیطان و یا ملائکه مأمور هدایت و ضلالت او می باشند اگر همزاد هم باشند بدین شکل است.

۶- در عصر و زمان ما بحث جن و شیطان از اهمیت خاصی برخوردار می باشد چرا که از سویی در محافل علمی اروپا و آمریکا رشته هایی به عناوین شیطان شناسی و جن شناسی به وجود آمده است و بحث احضار ارواح و اسپرتیسم و مانیتیسم به صورت مسئله جدی مطرح گردیده و از جانب دیگر در شبه قاره آسیا و در ایران و بلاد اسلامی هم مسئله جن و شیطان جنی با خرافات بسیاری آمیخته شده و باعث سوء استفاده شیادان و فریب خوردن غرب زده ها و استفاده سودجویان قرار گرفته است.

و از جهت دیگر، بعضی از مفسرین به اصطلاح قرآن و غرب زده ها، مانند مادی ها منکر وجود جن و شیطان شده اند مفسرانی همچون رشید رضا و سید احمد خان هندی برخلاف نصوص قرآن و روایات به کلی منکر وجود آنها شده اند و بر اثبات مدعای خود براهین بی اساس آورده اند و جن را به میکروب تفسیر کرده اند.

از این رو، لازم است این مباحث با منطق علمی و دینی بررسی و مورد تحلیل قرار گرفته. دلایل منکران مطرح و بررسی شود تا واقعیت وجود جن و شیطان روشن گردد و هر چه سئوال و شبهه در این موضوع هست پاسخ داده شده و برطرف گردد.

کمترین فایده که بر این گونه مباحث مترتب می گردد اصلاح عقاید شیعیان و سایر برادران اسلامی است تا در زمان غیبت و آخرالزمان از این نوع دغدغه ها در امان مانده و شبهات آنان برطرف گردد.

۷- امروز که از هر طرف شاهد تهاجم فرهنگی بر ضد عقاید اسلامی هستیم و فرهنگ شیطان پرستی به ارمغان وارد حوزه های فرهنگی کشورهای اسلامی می شود و جن گیران و دعانویسان برخورد لازم می دانیم که برای مبارزه با هجوم فرهنگی دشمن و ترویج خرافات در کنار حقایق با حربه منطق و برهان به میدان برویم و بساط مهاجمان را برچینیم.

۸- از همه مهمتر از دیر زمان مکاتب مادی و الحادی تبلیغ کرده اند بر این که هر موجودی که محسوس نباشد و با ابزارهای علمی وجودش ثابت نشود از اعتبار ساقط است غرب زده ها هم می گویند دنیای ما دنیای علم است هر چیزی که به وسیله ابزارها و محصولات علوم مادی و تجربی به اثبات نرسد قابل پذیرش نیست و چون جن و ابلیس به هیچ وجه قابل رؤیت نیست پس از اعتبار ساقط است. این امور از اهمیت و ضرورت بحث جن پرده برمی دارد.

۹- جمع کثیری از فضلا و روحانیان که با مسائل اسلامی آشنا هستند ولی در این زمینه اطلاعات کافی ندارند و گاهی سخنان نامعقول و نامربوطی زنند که باعث تأسف است از این رو ضروری است که این گونه مباحث به صورت علمی دینی و کلامی مورد بحث قرار بگیرد و ابهامات موجود از اذهان عموم برطرف گردد.

درآمدی از دانشمندی

نامه یکی از پزشکان فرهیخته و دانشمند که سال های زیادی در موضوع جنیان غور کرده پس از مطالعه کتاب بنده نوشته مبسوطی دارد که قسمتی از آن را به عنوان پیش درآمد کتاب می آوریم:

موضوع بس ظریف و فراری انتخاب شده است، آن قدر که برای تمرکز و شناخت در آن، اوهام و خیالات را باید به تموج در آوری … آدمی با یک کیلو مغز… که «انیشتین» یک دوم آن را به دایره فعالیت (برانگیختگی) کشاند؛ چهار پنجم بقیه در توالی نسل ها و حوصله و کوشش بشر در کنجکاوی ولی برای آشنایی با رموز خلقت است … خدا می داند که پس از آن چه روی خواهد داد در قرآن کریم همه جا جن، قبل از انس آمده است به دلیل این که آفرینش جنیان و ملائکه قبل از آفرینش پیکره انسان بوده است و هنر آفرینش آن، این بوده است که روح لطیف الهی خود را در جسم خاکی آدمی، متبلور زد تا آن جا که تمام جنیان و تمام ملائکه باید بر او سجده کنند به همین سیاق، ما انسان ها که پر در نیاوردیم تا سیر آفاق کنیم تا به فلاح و درستکاری برسیم این فلاح و رستگاری آزادی بس عظیم است و به اندازه تجرد روح ما نفوذکننده و به درجه ای سیال و سیار است که انسان با همین جسم خاکی روح دار، بدون پر و بال پرواز کرد تا سیارات دوردست را پیدا کرد.

گرچه چشم عقابی پیدا نکرد لیکن با فیلتر و تسویه امواج هم چشمی و هم گوش جدیدی پیدا کرد و این تازه از دمیدن صبح دولت است پیمایش قدرها و اندازه ها و تخلّق به اخلاق الهی توجه باید داشته باشیم او خدایی صادق الوعد است در همان حالی که بالای دست مکرش، مکری نیست بخشنده و مهربان است ولی سنگی که بزند هیچ هدفی را گریزی از آن نیست رازها را می گشاید آن چنان که مکثی و لمحه ای از حذف در آن جا ندارد و نخواهد داشت مثل معراج باز می گردد ولی با معراجی در سر، سریان می یابد.

آیا در چنان وضعی «جن و جنیان» مرتبه نادیدنی خواهند داشت. یقینا به خاطر استعداد بشر به تدریج همان طور که امواج را (لاندهای سینوسی و حرکت های انرژی اعم از نور و الکترومانیتیک بصورت تموج) در راستای کاربردهای موردنظر هدفمند و جهت دار می نماید (مثل رادیو، موبایل، تلویزیون و … ) انرژی های اندام واره ها و سازمان یافته تری مثل جنیان را نیز در حیطه همیاری خود و در راستای عبادت خود و شاید هم همسویی در عبادت پروردگار عالم در آورد.

علی هذا چه جای سخریه است که تخیلات حتی بعضا گمانه زنان را محبوس و منکوب کنیم. باید که موجوداتی مخلوق از «مارج من نار» را در پرش ذهن طراح بشری به حساب آورد. چه بسا تعاطی و تعامل بیرونی، بقیه میدان رشد بشر باشد …

بخش های آماده کتاب مورد مطالعه قرار گرفت بنده را یارای ورود به چنین مطلب بس ظریف و آشنایی با رموز امور نامرئی یا عالم غیب نیست علیهذا جرات جنابعالی قابل تقدیر است چونکه فرهنگ جامعه ما علیرغم تلاش های زیاد برای عقلانی و منطقی بودن در دامن اسلام عزیز بسیاری رفتارهای اسطوره ای و طبایع شرع گونه را جاری می دارند و دقت نظر در مسئله خلقت جن و جنیان پشتوانه عظیم علمی و دانش های دقیقی می خواهد کما اینکه اگر نبود بیان های استدلالی و حتی آزمایشی فیزیکی، رادیو و تلویزیون و موبایل و اینترنت فی البداهه قسمتی از وجود، چونان «خر دجال» افسانه تلقی می شد و غالبا دیده شده است که پذیرش مسائل علمی و وسایل آن در برهه ای از زمان بیرون رفت از مذهب تلقی می شد حال خوشبختانه با ظهور نسلی از اندیشمندان مثل شهید مطهری و حتی کسانی که توام با اشتباهاتی جرات و شهامت تحلیل ها و تئوری پردازی ها را به خود دادند حرکت فرو خته پس از زمان بوعلی سینا را یادآور شدند.

علی هذا نزدیک شدن جنابعالی به فرازهای علمی و ایجاد انبساط فکری در اندیشه به موجودیت جن که لااقل در کمال جویی و عبادت هم عرض انسان شمرده شده، شروع بسیار خوبی است و ذهن کسی را که منقاد اسطوره و خیال بافی در حد جوامع ابتدایی است آزاد می کند و به قول شما جن را از دایره باور خرافی و صرفا موجود شریر و دیوصفت بیرون آورده است و هکذا…

همه آن چه باعث آمده جناب عالی به آن دست یازید (جن شناسی) ناشی از روح جستجوگر و درد آشنایی (انسانی) حضرت عالی است. پدیدارشناسی روح آدمی نیز خود حکایت عجیبی است روح رو به پایین (رویای صادقه) روح موانس با شیطان (احلام) روح روشنگر (روشنفکری) آیا همه این ها تا کی می تواند با نور طبیعی (دیدن به بصر) همراهی کند چه بسا مثل آنچه در فیزیک محض روی مدل های ریاضی به آن رسیده اند (پدیده های غیر قابل آزمایش و غیرقابل تصور علمی) بخشی از شناخت انسان با پذیرش قرائن منطقی و در ادبیاتی (ادبیات به عنوان زبان بیان ) سمبلیک اتفاق افتد و یا بخش هایی از مغز یک گرمی انسانی چنان فعال شوند که فهم سرعت های تراخیونی (واژه یونانی که سرعت پانصد هزار کیلومتر در ثانیه و بیشتر را چنین نامیده اند) و حتی لطافت روح را تجزیه کند مسلما این ادراکات در فضایل چند بعدی و یا بیداری روح و نور الهی در وجود بشر خواهد بود.

چشم طبیعی ما عالم قلمرو طبیعت را نشانه رفته است ولی کمال طبیعت در ماورای طبیعت است چیزی که اخلاق را به آن استوار گردانده ایم.

در هر حال این حرف های حقیر باز هم استدلال از مذهب به مذهب و بسیار ناقص است قرار است شما هم عصران خود را از دائره برخورد افسانه و اسطوره به دیدگاه های علمی (منطقی) برسانید و قدرت تحمل را، بالا برده تا هر کس برای خود افسانه درست نکند و برای اعلام افسون گری نکند.

و العاقبه للمتقین

دکتر ع ف ۱۰/۸/۸۴

چرا مؤسسه متافیزیکی نداریم

پیش از آغاز بخش اول لازم است به یک نکته اشاره نمایم در کشور ما برخلاف بلاد غربی موسسه ای درباره مباحث متافیزیکی و ارواح وجود ندارد. در انگلستان مؤسسات بسیاری درباره «جن شناسی» و «عالم ارواح» دیده می شود و در کشورهای اروپایی نیز مؤسسات بی شماری در این باره موجود است.

فقدان مراکز روح شناسی، روان شناسی و جن شناسی در ایران اسلامی باعث شده است که مردم در این گونه موارد سردرگم بمانند و بازار جن گیران و مدعیان ارتباط با موجودات غیبی و ارواح، ملائکه و ابلیس، رونق پیدا کند. امروز افسردگی، انزواطلبی، ترک ازدواج، طلاق های ناگهانی، عدم سازش میان زن و مرد، وسواس و سایر بیماری های روانی که در زندگی رخ می نماید،اغلب آنها علل طبی و فیزیکی، خانوادگی و علل اجتماعی دارد. لیکن در بلاد اسلامی حتی ایران اکثر آنها را به حساب سحر و جادو، و جن زدگی می گذارند. در صورتی که اغلب آنها هیچ گونه ارتباطی به جن و سحر و طلسم و جادو ندارند. به جای این که به روانپزشک و مشاور آگاه و روانشناس مجرب مراجعه کنند به جن گیر و رمال و دعانویس، رجوع می نمایند گاهی برخی از این حالتهای غیر عادی ممکن است مولود گناهان کبیره باشد، بویژه اگر گناه بر ضد وجدان و اخلاق باشد، انسان گرفتار ملامت وجدان می شود که با امید به رحمت الهی، و توبه و دعا رفع می گردد؛ گاه بعضی از اوقات انسان ها دچار روان پریشی شده و یا عاشق شده ولی به معشوق دست پیدا نمی کند افسرده و بیمار و زرد و پژمرده میشود و گاهی دست به خودکشی می زند و یا از همه چیز حتی درس و مدرسه دست می کشد و به سکوت و انزوا پناه می آورد.

مرا سوزیست اندر دل اگر گویم زبان سوزد                  وگر پنهان کنم ترسم که مغز و استخوان سوزد

این جانب در چند سال پیش برای تدریس در کلاس های ضمن خدمت که مدیر کل ارشاد آقای ذوعلم در قم تشکیل داده بودند شرکت می کردم یک روز مسئول کلاس از بنده درخواست کرد یک جوان زنجانی اصرار بر ترک کلاس و تصفیه حساب دارد پدر و مادرش آمده اند و بسیار ناراحتند وقتی بدهید تا ایشان بیاید با شما مشاوره کند، گفتم مانعی ندارد در جلسه اول هر چه اصرار و نصیحت کردم که درست را ادامه بده قبول نکرد. ولی هر چه کنجکاو شدم سرّ اصلی حالت افسردگی او را در جلسه اول نفهمیدم.

در جلسه دوم ریشه یابی کردم فهمیدم که دختری را می خواسته به او نداده اند، به همین دلیل شکست روحی خورده و گرفتار افسردگی شدیدی شده است. بنده در گام اول متوسل به طنز شدم و او را بسیار خنداندم، سپس از تجربیات خود و دیگران در مورد ازدواج برایش ذکر کردم و آیه قرآن را خواندم که «عسی تکرهوا شیئا و هو خیر لکم و عسی ان تحبوا شیئا و هو شر لکم و الله یعلم و انتم لا تعلمون»[۸] آدمی گاهی چیزی را دوست ندارد اما خیر او در آن می باشد و بسا چیزی را دوست می دارد که مایه بدبختی او می شود. شاید خیرتان در این بوده که با آن دختر ازدواج نکنید. به پدر و مادرت می گویم که زمینه را فراهم سازند از چندین دختر به رسم خواستگار دیدن کنید و تصمیم بگیرید با یکی از آنها ازدواج کنید دختر خیلی زیاد است. مشکل جوان حل شد و با شور و شوق کلاس ها را به پایان رسانید.

بعضی از افراد ممکن است بر اثر پرخوری و یا غلظت خون در خواب گاهی سکته خفیفی کرده باشند متوجه نیستند و می گویند بختک که از جنیان است روی من افتاده است و روی سینه ام لحظه ای سنگینی می کرد. در صورتی که ممکن است علت دیگری داشته باشد یا بر اثر سوء تغذیه باشد مانند کسی که زود دست و پایش می خوابد. مسئله دیگر چشم خوردن است. چشم زخم یک حقیقت است بعضی اشخاص ارواح پلیدی دارند تا به یک چیزی خیره می شوند طرف مریض می شود حتی رسول اکرم (ص) نیز در معرض چشم زخم قرار می گرفت و آیه «و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم لما سمعو لذکر و یقولون انه لمجنون»[۹] نازل شد خداوند متعال پس از سماجت کفار برای آگاه ساختن رسول اکرم (ص) می فرماید: هنگامی که آنان آیات قرآن را می شنوند از فرط اعجاب نزدیک است با چشمان خود تو را از پای در آورند و از فرط حسد و حیرت تو را دیوانه می خوانند اشاره به چشم زخم است.

در تفاسیر معتبر چشم زدن یک امر ممکن و تأثیر آن محسوس تلقی شده است.[۱۰]

اسماء بنت عمیس به رسول خدا (ص) عرض کرد که بچه های جعفر به چشم زخم مبتلا شده اند آیا دعایی برای آنان بنویسم. پیامبر فرمود: بنویس زیرا چیزی که بر تقدیر پیشی گیرد همان چشم زخم است.[۱۱] پس چشم زخم یک حقیقتی است غیر قابل انکار است.

علامه شعرانی می فرمایند: چشم را قوه ای است نظیر برق و مغناطیس که در اجسام خارج از بدن صاحبش، تأثیر می گذارد و امروز آن را مغناطیس روحی گویند و به زبان فارسی چشم زخم و در عربی «عین الکمال» نامند. و در عصر ما مردمی هستند که به وسیله توجه و تمرکز، جسمی را از جای خود می جنبانند مانند میز و در حکایت آمده است که ابوسعید ابوالخیر با ابن سینا در حمام بودند ابوسعید طاس حمام را به هوا پرتاب کرد و با قوه نفس در هوا نگه داشت چشم زخم نیز یک نوع تأثیر در شئی خارجی می کند اگر ظرف باشد می ریزد و می شکند و اگر کودک باشد مریض می شود.

در حدیث آمده برای دفع چشم زخم اگر چیزی عجیب در نظر آمد و کار فوق العاده از کسی دیده شد ماشاءالله لا قوه الا بالله العلی العظیم گفتن مجرب است. متشرعین آیه «و ان یکاد» را در تابلو و یا آیه الکرسی را نوشته و نصب نمایند تا بیننده متوجه خواندن آن شود و از زیبایی بنا و نقش خانه و کودک شیرین زبان منصرف گردد.[۱۲]

بعضا هم ممکن است انسانی گرفتار جن زدگی شود، گاهی برخی از اشخاص یک سال درگیر این مسئله بوده ولی مشاور ناگاه می گوید گرفتار وهم و خیال شده است البته وهم و خیال، تأثیر عجیبی دارد انسان در تنهایی با قدرت خیال می تواند غولی را بسازد و مشاهده کند که دارد به او نزدیک می شود و از ترس غش کند، حتی صدای دزدی را بشنود و شبحی را ببیند که مثلا رفت به آشپزخانه اما همسایه ها بیایند ببینند چیزی نیست او می گوید من با چشمم دیدم به آشپزخانه رفت و تاکنون خارج نشده است[۱۳] از همه اسفناکتر بعضی از این نوع خانواده ها برای رفع مشکل میلیونها تومان به جن گیر و رمال می دهند اما مشکل آنها برطرف نمی شود. به عنوان نمونه شوهری به متخصص مراجعه کرده بود که بنده او را می شناسم، گفته بود که خانم من جن زده شده، مرتب می گوید: رفیق جن دارم همواره پیش من نشسته است چطور تو او را نمی بینی، متخصص می گوید: خانم او را احضار کردم دیدم گرفتار توهم شدید و خیالات عجیبی شده است به من می گوید آقا شما این دوستی را که پهلویم نشسته نمی بینی گفتم چرا؟ جیغ زد و خوشحال شد گفت آقا شوهرم می گوید گرفتار وهم و خیال شده ام گفتم همسرت اشتباه می کند ولی من دوست تو را می بینم خوشحال شد و رفت پس از یک هفته قرار ملاقات دیگری گذاشتیم آن دو آمدند به زن گفتم از حسن اتفاق من هم یک دوست صمیمی مثل تو دارم ولی زنم نمی بیند من الان دوست تو را مشاهده می کنم آیا تو و همسرت دوست مرا می بینید؟ گفتند خیر، با تعجب گفتم چطور نمی بینید؟ الان دوست من با دوست شما دارند حرف می زنند صدای آنها را نمی شنوید؟ گفتند نه، گفتم خیلی عجیب است من دوست شما را می بینم با دوست من حرف می زند پس نباید تعجب کنید که چرا شوهرت دوست تو را مشاهده نمی کند چون شما هم دوست مرا نمی بینید اما من گفتگوی آنها را می شنوم که با هم صمیمی شده اند اکنون تقاضا دارند که اجازه دهیم چند صباحی با هم به مسافرت بروند ولی من اجازه نمی دهم چرا که طاقت دوری او را ندارم، زن گفت منهم تحمل فراق او را ندارم، گفتم خیلی اصرار دارند به خارج بروند من اجازه نمی دهم گفت: حاج آقا چرا اجازه نمی دهی؟ بگذارید با هم به خارج بروند و خوش باشند من که اجازه می دهم برود. من گفتم خانم چگونه می توانی دوری او را تحمل کنی؟ من که اجازه نمی دهم از من دور شود خانم اصرار کرد تا (متخصص) من هم راضی شدم گفتم حرکت کنید بروید. زن به خانه برگشت و گفت دیدم دوست من رفت پس از دو ماه به آن خانه زنگ زدم، پرسیدم دلتنگ نشده ای؟ گفت خیر، گفتم اینها اجازه می خواهند شش ماه دیگر به سفر ادامه بدهند شما اجازه می دهی گفت البته، اما من گفتم خیلی برای او دلتنگ شده ام گفت حاج آقا بگذار باهم خوش باشند پس از یک سال آن خانم درست شد و زندگی گرمی پیدا کردند و دیگر آن دوست را ندید و فهمید خیالات بوده است.

پس ملاحظه فرمائید که توهم و تخیل قوی، نقش عجیبی در سرنوشت انسانها دارد، به قول مولوی:

با خیالی صلحشان و جنگشان              با خیالی نامشان و ننگشان

قدرت خیال و توهم حتی آدم می سازد و او را مشاهده می کند. دزد را می بیند وارد خانه شده، همسایه ها را صدا می زند می بینند چیزی نیست لیکن هر چیزی که دیده یا احساس شود توهم نیست و هر مشکلی از مشکلات روحی مانند افسردگی، روان پریشی راه حل جداگانه ای دارند و هر کدام شیوه مناسبی دارد بعضی ها هم گرفتار وهم و خیال می باشند فکر می کنند سحر و جادو شده اند. به همه جا سر می زنند، به رمال و جن گیر مراجعه کرده و میلیونها هزینه کرده یا صدها هزار تومان داده یک دعا گرفته است. البته گاهی هم واقعیت دارد و رمال سحر او را باطل می سازد.

امروز فرقه های انحرافی و منسوخ هندویی، دراویش، عرفان های نوظهور، مکاتب خارق العاده از موسیقی متال و جاذبه های جنسی و مسلک های دیگر در فعالیت هستند، یهودی ها کشته و مرده سحر و جادو می باشند و امروز هم شغل و حرفه اصلی بعضی از یهودی ها سحر و رمالی است.

گاهی با پول گزاف، با سحر و جادو یک خانواده را بهم می ریزند، خواب و آرام را از آنها سلب می کنند، می گوید در حال رؤیا جنیان را مشاهده می کنم، خانواده صمیمی پس از مرگ پدر با هم اختلاف پیدا می کنند و از یکدیگر متنفر می شوند. غالب این تصورات توهمات است.

ما در این نوشتار سعی داریم به حول قوه الهی توهمات را از حقایق جدا سازیم و خانواده ها را از نگرانی و ناراحتی نجات دهیم و راه حل مناسبی جلو راه آنها بنهیم. اکنون به اصل مسئله می پردازیم.

پاورقی ها